Question

'परस्परं सूचीद्वयं मेलयत । 
A. रामः गृहं गच्छति । - I. सैनिकेन देशः रक्ष्यते। 
B. सैनिकः देशं रक्षति । - II. छात्रेण ग्रन्थः पठ्यते । 
C. छात्रः ग्रन्थं पठति । - III. रामेण गृहं गम्यते । 
D. गायकः गीतं गायति। - IV. गायकेन गीतं गीयते। 
अधः प्रदत्तेषु विकल्पेषु समुचितम् उत्तरं चिनुत 
 

• A. A-III, B-I, C-II, D-IV
• B. A-I, B-II, C-III, D-IV
• C. A-IV, B-III, C-II, D-I
• D. A-I, B-III, C-IV, D-II

Hint:

कर्मवाच्य में कर्ता सामान्यतः तृतीया विभक्ति में तथा कर्म प्रथमा विभक्ति में बदल जाता है।

Answer 1

The Correct Option is A

Concept:
कर्तृवाच्य वाक्य को कर्मवाच्य में बदलने पर कर्म प्रधान हो जाता है तथा कर्ता तृतीया विभक्ति में परिवर्तित हो जाता है।

Step 1: A का मिलान कीजिए। कर्तृवाच्य: \[ \text{रामः गृहं गच्छति।} \] कर्मवाच्य रूप: \[ \text{रामेण गृहं गम्यते।} \] अतः: \[ A \rightarrow III \]

Step 2: B का मिलान कीजिए। कर्तृवाच्य: \[ \text{सैनिकः देशं रक्षति।} \] कर्मवाच्य: \[ \text{सैनिकेन देशः रक्ष्यते।} \] अतः: \[ B \rightarrow I \]

Step 3: C का मिलान कीजिए। कर्तृवाच्य: \[ \text{छात्रः ग्रन्थं पठति।} \] कर्मवाच्य: \[ \text{छात्रेण ग्रन्थः पठ्यते।} \] अतः: \[ C \rightarrow II \]

Step 4: D का मिलान कीजिए। कर्तृवाच्य: \[ \text{गायकः गीतं गायति।} \] कर्मवाच्य: \[ \text{गायकेन गीतं गीयते।} \] अतः: \[ D \rightarrow IV \]

Step 5: अंतिम मिलान लिखिए। \[ A-III,\; B-I,\; C-II,\; D-IV \]

Step 6: निष्कर्ष। अतः सही उत्तर है: \[ \boxed{A-III,\; B-I,\; C-II,\; D-IV} \]