Question

पुढील प्रश्नाचे थोडक्यात उत्तर लिहा : सामाजिक न्याय प्रस्थापित करणे म्हणजे काय? 
 

Hint:

सामाजिक न्याय या संकल्पनेचे उत्तर लिहिताना, केवळ व्याख्या न देता, शासनाने त्यासाठी केलेल्या उपाययोजनांचा (उदा. आरक्षणाचे धोरण, विविध कायदे) उल्लेख केल्यास ते अधिक समर्पक ठरते.

Answer 1

सामाजिक न्याय प्रस्थापित करणे:
सामाजिक न्याय प्रस्थापित करणे म्हणजे समाजामध्ये व्यक्ती-व्यक्तींमध्ये जात, धर्म, वंश, लिंग, भाषा, जन्मस्थान किंवा संपत्ती यांवर आधारित कोणताही भेदभाव न करणे आणि सर्वांना विकासाची समान संधी उपलब्ध करून देणे होय.
या संकल्पनेची उद्दिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

• भेदभावाचा अंत: समाजातील सर्व प्रकारचे सामाजिक विषमतेचे आणि भेदभावाचे उच्चाटन करणे.
• समान संधी: प्रत्येक व्यक्तीला आपल्या विकासासाठी समान संधी मिळवून देणे. कोणालाही त्याच्या सामाजिक किंवा आर्थिक परिस्थितीमुळे संधी नाकारली जाऊ नये.
• वंचितांचे सबलीकरण: अनुसूचित जाती, जमाती, महिला आणि इतर मागासवर्गीय यांसारख्या शतकानुशतके विकासापासून वंचित राहिलेल्या समाज घटकांच्या प्रगतीसाठी विशेष प्रयत्न करणे. यासाठी शासनाने आरक्षणाचे धोरण स्वीकारले आहे.
• मूलभूत हक्कांचे संरक्षण: प्रत्येक नागरिकाला संविधानाने दिलेले स्वातंत्र्य, समता आणि बंधुता या मूल्यांवर आधारित हक्क मिळतील याची खात्री करणे.

थोडक्यात, सामाजिक न्याय म्हणजे एक असा समाज निर्माण करणे जिथे कोणताही अन्याय किंवा शोषण नसेल आणि प्रत्येकजण सन्मानाने जीवन जगू शकेल.