Question

पुढील विधान चूक की बरोबर ते सकारण स्पष्ट करा : ग्राहक चळवळ अस्तित्वात आली. 
 

Hint:

भारतातील महत्त्वाच्या सामाजिक चळवळी (उदा. शेतकरी चळवळ, कामगार चळवळ, स्त्री मुक्ती चळवळ, ग्राहक चळवळ) आणि त्यांचे उद्देश यांचा अभ्यास करा.

Answer 1

हे विधान बरोबर आहे.
कारणे:
1. सामाजिक आणि आर्थिक बदल: बदलत्या अर्थव्यवस्था आणि समाजव्यवस्थेमध्ये ग्राहकांना अनेक समस्यांना तोंड द्यावे लागत होते. यामध्ये भेसळ, वस्तूंची वाढीव किंमत, वजन-मापातील फसवणूक, दिशाभूल करणाऱ्या जाहिराती यांचा समावेश होता.
2. ग्राहकांच्या हक्कांचे संरक्षण: या समस्यांपासून ग्राहकांचे संरक्षण करण्यासाठी आणि त्यांच्या हक्कांसाठी संघटितपणे लढा देण्यासाठी 'ग्राहक चळवळी'चा उदय झाला. ग्राहकांना वस्तू आणि सेवांबद्दल योग्य माहिती मिळवण्याचा, निवडीचा आणि सुरक्षिततेचा हक्क आहे.
3. शासकीय पुढाकार: या चळवळीच्या दबावामुळे शासनालाही दखल घेणे भाग पडले. भारतामध्ये 1986 साली 'ग्राहक संरक्षण कायदा' संमत करण्यात आला.
4. न्याय मिळवण्याचे माध्यम: या कायद्यामुळे ग्राहकांना त्यांच्या तक्रारींचे निवारण करण्यासाठी एक व्यासपीठ मिळाले आणि ग्राहक न्यायालयांची स्थापना झाली.
अशाप्रकारे, ग्राहकांच्या हिताचे रक्षण करण्याच्या उद्देशाने ग्राहक चळवळ अस्तित्वात आली आणि ती आजही कार्यरत आहे.