Question

पुढील प्रश्नाचे थोडक्यात उत्तर लिहा (कोणतेही एक) : 
(1) सामाजिक न्याय प्रस्थापित करणे म्हणजे काय? 
(2) मुक्त व न्याय्य निवडणुका घेण्यासंबंधित आदेश कोणती संस्था देते? 
 

Hint:

‘थोडक्यात उत्तर’ प्रकारातील प्रश्नात संकल्पना साध्या भाषेत ४–५ ओळींत स्पष्ट करावी आणि त्याचा उद्देश नमूद करावा.

Answer 1

(1) सामाजिक न्याय प्रस्थापित करणे म्हणजे काय :
सामाजिक न्याय म्हणजे समाजातील सर्व घटकांना समान संधी, हक्क आणि सुविधा मिळवून देणे. जात, धर्म, लिंग, वंश किंवा आर्थिक स्थितीच्या आधारे कोणत्याही व्यक्तीवर अन्याय होऊ नये, हीच सामाजिक न्यायाची भावना आहे. भारतीय संविधानाने सामाजिक न्यायाला मूलभूत तत्व म्हणून मान्यता दिली आहे, ज्यामुळे दुर्बल घटकांचे संरक्षण होते आणि सर्वांना समान हक्क मिळतात.
(2) मुक्त व न्याय्य निवडणुका घेण्यासंबंधित आदेश कोणती संस्था देते :
मुक्त आणि न्याय्य निवडणुका घेण्याचे अधिकार भारताचा निवडणूक आयोग या संस्थेला दिले आहेत. ही संस्था स्वतंत्र व निष्पक्ष आहे. निवडणूक आयोग मतदार याद्या तयार करणे, मतदान प्रक्रिया पार पाडणे, आचारसंहिता लागू करणे आणि निवडणुकीचे निकाल जाहीर करणे या जबाबदाऱ्या पार पाडतो. त्यामुळे लोकशाही व्यवस्था सक्षम राहते.
Step 3: निष्कर्ष.
सामाजिक न्याय आणि मुक्त निवडणुका हे दोन्ही घटक लोकशाही व्यवस्थेचे मूलभूत आधारस्तंभ आहेत. ते समाजात समानता, पारदर्शकता आणि न्याय प्रस्थापित करण्यास मदत करतात.