Question

दिलेल्या सूचनेनुसार कृती करा (कोणतीही एक) : 
(1) पुढील संकल्पनाचित्र पूर्ण करा : 
 

…….

(वर)

 

……	भारतातील प्रमुख चळवळी	…..
(डावीकडे)		(उजवीकडे)

……

(खाली)

 

Hint:

संकल्पनाचित्र प्रश्नात मुख्य विषयाच्या भोवती संबंधित प्रमुख उदाहरणे किंवा घटना लिहिल्यास उत्तर स्पष्ट आणि पूर्ण होते.

Answer 1

Step 1: प्रश्न समजून घेणे.
या प्रश्नात ‘भारतातील प्रमुख चळवळी’ या विषयाशी संबंधित चार महत्त्वाच्या स्वातंत्र्य चळवळींची नावे दिलेल्या संकल्पनाचित्रात भरायची आहेत.
Step 2: माहितीचे स्पष्टीकरण.
भारताच्या स्वातंत्र्य संग्रामात अनेक चळवळी झाल्या. त्यापैकी प्रमुख चार चळवळी पुढीलप्रमाणे आहेत —

• असहकार चळवळ (1920): महात्मा गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली ब्रिटिश सत्तेविरुद्ध शांततामय आंदोलन.
  
• भारत छोडो चळवळ (1942): ‘करा किंवा मरा’ या घोषवाक्यासह ब्रिटिशांना देश सोडण्याची मागणी करणारी चळवळ.
  
• स्वदेशी चळवळ (1905): बंगाल विभाजनाच्या विरोधात विदेशी वस्तूंवर बहिष्कार टाकण्याची चळवळ.
  
• सत्याग्रह चळवळ (1930): दांडी मार्चच्या माध्यमातून अन्यायकारक कायद्यांविरोधात सत्य आणि अहिंसेचा मार्ग अवलंबणारी चळवळ.
  

Step 3: निष्कर्ष.
वरील चार चळवळी भारतीय स्वातंत्र्य लढ्याचे मुख्य आधारस्तंभ आहेत. या चळवळींनी देशात राष्ट्रीय एकता आणि स्वातंत्र्यभावना दृढ केली.