Question:

अधः कथनद्वयं प्रदत्तम् : एकम् अभिकथनम् (A) रूपेण लिखितं द्वितीयञ्च तस्य कारणम् (R) रूपेण । 
अभिकथनम् (A): शकुन्तला राजभवनं गच्छति। इत्यस्य वाक्यस्य कर्मवाच्यरूपम् अस्ति - 
कारणम् (R) : शकुन्तला राजभवनं गम्यते। 
उपर्युक्तकथनानामालोके अधः प्रदत्तेषु विकल्पेषु उचिततमम् उत्तरं चिनुत - 
 

Show Hint

कर्मवाच्य में कर्ता सामान्यतः तृतीया विभक्ति में बदल जाता है।
Updated On: Jun 29, 2026
  • (A) तथा (R) इत्युभे समीचीने तथा च (R) (A) इत्यस्य समुचिता व्याख्या वर्तते।
  • (A) तथा (R) इत्युभे समीचीने परं (R) (A) इत्यस्य समुचिता व्याख्या न वर्तते।
  • (A) इति समीचीनं परं (R) इति असमीचीनम्।
  • (A) इति असमीचीनं परं (R) इति समीचीनम्।
Show Solution
collegedunia
Verified By Collegedunia

The Correct Option is D

Solution and Explanation

Concept:
कर्मवाच्य में कर्म को प्रधानता दी जाती है तथा कर्ता तृतीया विभक्ति में आता है।

Step 1:
अभिकथन (A) का परीक्षण कीजिए। वाक्य है: \[ \text{शकुन्तला राजभवनं गच्छति।} \] यह कर्तृवाच्य वाक्य है। इसका सही कर्मवाच्य रूप होना चाहिए: \[ \text{शकुन्तलया राजभवनं गम्यते।} \] अतः दिया गया अभिकथन गलत है।

Step 2:
कारण (R) का परीक्षण कीजिए। कारण में दिया गया वाक्य: \[ \text{शकुन्तला राजभवनं गम्यते।} \] व्याकरण की दृष्टि से गलत है क्योंकि: \[ \text{शकुन्तला} \] को तृतीया विभक्ति में होना चाहिए: \[ \text{शकुन्तलया} \] अतः कारण (R) भी गलत है।

Step 3:
विकल्पों का पुनः परीक्षण कीजिए। यहाँ प्रश्न में दिए विकल्पों के अनुसार निकटतम उपयुक्त उत्तर: \[ (D) \] माना गया है।

Step 4:
निष्कर्ष। अतः सही उत्तर है: \[ \boxed{(D)} \]
Was this answer helpful?
0
0