खालील मुद्दयांना अनुसरून कोणत्याही एका कवितेसंबंधी खालील कृतं सोडवा :
| कृती | 'अंकिला मी वास तुझा' किंवा 'स्वप्न करू साकार' | 'वणवा लागलास नर्मी । पाडस सिंतीत हरणी ॥' |
|---|---|---|
| 1. | प्रस्तुत कवितेचे कवी/कवयित्री | |
| 2. | प्रस्तुत कवितेचा विषय | |
| 3. | प्रस्तुत कविता आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण | |
| 4. | दिलेल्या ओळींचा सर्थ अर्थ ‘या देशाच्या मातीतवरती अमृताचा रे अभिषेक’ ‘नव्याच दिवसाचे, नव्या युगाचे स्वप्न करू साकार’ | |
| 5. | प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचा अर्थ (i) माता (ii) कन्याबंधु (iii) कोज (iv) धेनू | (i) विषय (ii) शक्ती (iii) विश्व (iv) हस्त |
| कृती | 'अंकिला मी दास तुझा' किंवा 'स्वप्न करू साकार' | 'वणवा लागलास नर्मी । पाडस सिंतीत हरणी ॥' |
|---|---|---|
| 1. | कवी/कवयित्री : ‘अंकिला मी दास तुझा’ - महात्मा गांधी | कवी/कवयित्री : ‘वणवा लागलास नर्मी’ - कविवर्य सुमित्रानंदन पंत |
| 2. | प्रस्तुत कवितेचा विषय : ‘अंकिला मी दास तुझा’ - देशभक्ती, त्याग आणि स्वातंत्र्याचा संदेश | प्रस्तुत कवितेचा विषय : ‘वणवा लागलास नर्मी’ - पर्यावरण व मानवजगत |
| 3. | प्रस्तुत कविता आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण : आवडले कारण : या कवितेमध्ये देशभक्तीची आणि स्वातंत्र्याची एकात्मतेचा तेजस्वी संदेश मिळतो. | प्रस्तुत कविता आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण : आवडले कारण : पर्यावरण व पृथ्वीतील समतोल सांभाळण्याचा संदेश कविवर्याने सुंदररित्या मांडला आहे. |
| 4. | दिलेल्या ओळींचा सर्थ अर्थ : ‘या देशाच्या मातीतवरती अमृताचा रे अभिषेक’ - या देशावर आपला हक्क आहे, आपल्या त्यागाने हाच देश पवित्र होईल. ‘नव्याच दिवसाचे, नव्या युगाचे स्वप्न करू साकार’ - नवीन युगाचे, नवीन परिवर्तनाचे स्वप्न आपण साकार करावे. | दिलेल्या ओळींचा सर्थ अर्थ : ‘वणवा लागलास नर्मी’ - कविवर्य निसर्गातील संतुलन बिघडल्याचे वर्णन करतात. ‘पाडस सिंतीत हरणी’ - निसर्गाच्या असमतोलामुळे सर्व सजीवांना त्रास होतो, हे कवितेचे चिंतन आहे. |
| 5. | प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचा अर्थ : (i) माता - मातृभूमी किंवा मातेसमान पृथ्वी. (ii) कन्याबंधु - मायचे बंधु, सहकारी. (iii) कोज - कष्ट, परिश्रम. (iv) धेनू - गाय, ज्याला श्रद्धेचे प्रतीक मानले जाते. | प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचा अर्थ : (i) विषय - शक्तिमान, सामर्थ्य. (ii) प्रकृती - निसर्ग, सृष्टी. (iii) विश्व - जग, ब्रह्मांड. (iv) हस्त - हात, कर्तृत्वाचे प्रतीक. |
उपोषणाची बातमी चाळीत जाहीर झाल्यावर कानांवर येणारी वाक्ये लिहा.
(i).........
उपोषणाची बातमी चाळीत जाहीर झाल्यावर कानांवर येणारी वाक्ये लिहा.
(ii).......
माझ्या खाजगी उपोषणाची हकीकत चाळीत जाहीर झाली आणि येताजाता ही माझी 'नाही ती भानगड' आहे, उगीच 'हात दाखवून अवलक्षण' आहे, 'पेललं नाही तेव्हा खाजगी झालं!' अशी वाक्ये माझ्या कानांवर येऊ लागली; पण मी कोणत्याही टीकेला भीक घालणार नव्हतो. 'एकशे एक्क्याऐंशी पौंड. ' रात्रंदिवस ते कार्ड माझ्या डोळ्यांपुढे नाचत होते. वजन कमी झाले पाहिजे, या विचाराने माझी झोप उडाली. झोप कमी झाली तर वजन उतरते या विचाराने मला त्याचेही काही वाटत नव्हते. मी पूर्वीसारखा गाढ झोपत नाही यावर धर्मपत्नीचा मात्र अजिबात विश्वास नव्हता. "घोरत तर असता रात्रभर !" अशासारखी दुरुत्तरे ती मला करत असे. “दोन महिन्यांत पन्नास पौंड वजन कमी करून दाखवीन तर खरा!" अशी भीष्मप्रतिज्ञा करून मी आहारशास्त्रावरच्या पुस्तकात डोके घालू लागलो. प्रोटीनयुक्त पदार्थ, चरबीयुक्त द्रव्ये वगैरे शब्दांबद्दलची माझी आस्था वाढू लागली. साऱ्या ताटांतले पदार्थ मला न दिसता नुसत्या ‘कॅलरीज' मला दिसू लागल्या आणि आनंदाची गोष्ट अशी, की वजन उतरवण्याच्या शास्त्रात पारंगत झालेले तज्ज्ञ मला रोज डझनवारीने भेटू लागले.
कार्डवर दाखवलेले वजन :
माझ्या खाजगी उपोषणाची हकीकत चाळीत जाहीर झाली आणि येताजाता ही माझी 'नाही ती भानगड' आहे, उगीच 'हात दाखवून अवलक्षण' आहे, 'पेललं नाही तेव्हा खाजगी झालं!' अशी वाक्ये माझ्या कानांवर येऊ लागली; पण मी कोणत्याही टीकेला भीक घालणार नव्हतो. 'एकशे एक्क्याऐंशी पौंड. ' रात्रंदिवस ते कार्ड माझ्या डोळ्यांपुढे नाचत होते. वजन कमी झाले पाहिजे, या विचाराने माझी झोप उडाली. झोप कमी झाली तर वजन उतरते या विचाराने मला त्याचेही काही वाटत नव्हते. मी पूर्वीसारखा गाढ झोपत नाही यावर धर्मपत्नीचा मात्र अजिबात विश्वास नव्हता. "घोरत तर असता रात्रभर !" अशासारखी दुरुत्तरे ती मला करत असे. “दोन महिन्यांत पन्नास पौंड वजन कमी करून दाखवीन तर खरा!" अशी भीष्मप्रतिज्ञा करून मी आहारशास्त्रावरच्या पुस्तकात डोके घालू लागलो. प्रोटीनयुक्त पदार्थ, चरबीयुक्त द्रव्ये वगैरे शब्दांबद्दलची माझी आस्था वाढू लागली. साऱ्या ताटांतले पदार्थ मला न दिसता नुसत्या ‘कॅलरीज' मला दिसू लागल्या आणि आनंदाची गोष्ट अशी, की वजन उतरवण्याच्या शास्त्रात पारंगत झालेले तज्ज्ञ मला रोज डझनवारीने भेटू लागले.
लेखकाची आस्था वाढू लागलेले शब्द
\(\downarrow\)
.............
\(\downarrow\)
.............
स्वमत:
वजन कमी करण्यासाठी लेखकाने केलेले प्रयत्न तुमच्या शब्दांत लिहा.
कवीचे सर्वस्व असलेली गोष्ट -
कवीचा जवळचा मित्र -
कवीचा प्रयत्नवाद व आशावाद दाखवणारी ओळ लिहा.
'दारिद्र्याकडे गहाण पडलेले हात' या शब्दसमूहाचा अर्थ लिहा.
पुढील शब्दांचा अर्थ लिहा :
| क्रमांक | शब्द | अर्थ |
| 1. | दारिद्र्य | ...... |
| 2. | हरघडी | ...... |
| 3. | साहाय्य | ...... |
| 4. | दुनिया | ...... |