Question

भवती स्वप्ना । भवत्या: विद्यालये आयोक्ष्यमाणे वार्षिकोत्सवे संस्कृतनाटकस्य मञ्चनं भविष्यति । अस्मिन्नवसरे स्वसख्यै श्रुतिकृते प्रेषिते निमन्त्रणपत्रे मञ्जूषात: पदानि चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयित्वा पुन: लिखत ।
पत्रम्
प्रियसखि (i)___ ! सप्रेम नमो नम: । अत्र (ii)___ तत्रास्तु । अस्माकं (iii)___ वार्षिकोत्सव: वसन्तपञ्चमीपर्वण: अवसरे आयोक्ष्यते । अत्र महाकवि-कालिदासेन (iv)___ अभिज्ञानशाकुन्तलस्य चतुर्थाङ्कस्य (v)___ छात्रै: प्रस्तोष्यते । अयम् अङ्क: संस्कृतसाहित्यस्य रत्नभूत: अस्ति । अहमपि शकुन्तलाया: (vi)___ (निर्वक्ष्यामि) । अस्माभि: प्रतिदिनं नाटकस्य (vii)___ क्रियते । एतद् दृष्ट्वा त्वं नूनम् (viii)___ आनुभविष्यसि । अस्मिन् दिने त्वया अवश्यमेव अत्र (ix)___ । परिवारे सर्वेभ्य: मम प्रणामाञ्जलि: निवेदनीया ।
तव प्रियसखी
(x)___
मञ्जूषा: आनन्दम्, श्रुते!, कुशलम्, विद्यालयस्य, आगन्तव्यम्, भूमिकाम्, विरचितस्य, मञ्चनम्, स्वप्ना, पूर्वाभ्यास: ।

Hint:

प्रत्येकं रिक्तस्थाने वाक्यस्य अर्थं विभक्तिं च दृष्ट्वा मञ्जूषातः उचितं पदं चिनुत । अन्ते पत्रलेखिकायाः नाम 'स्वप्ना' लिखत ।

Answer 1

सोपानम् 1: पत्रस्य प्रारूपम्:
पत्रे प्रथमं सम्बोधनम्, ततः कुशलप्रश्नः, ततः मुख्यसूचना, अन्ते आशीर्वादः/प्रणामः, पत्रप्रेषिकायाः नाम च भवति ।
अत्र सखी स्वप्ना श्रुतिं सखीं नाटकमञ्चनस्य निमन्त्रणं ददाति ।

सोपानम् 2: आरम्भिकानि रिक्तस्थानानि:
(i) 'प्रियसखि ___ !' इति सम्बोधनम्; अतः सखीनाम 'श्रुते !' इति सम्बोधनरूपं युज्यते ।
(ii) 'अत्र ___ तत्रास्तु' इति कुशलवाचकम्; अतः 'कुशलम्' इति पदं योग्यम् ।
(iii) 'अस्माकं ___ वार्षिकोत्सवः' इत्यत्र षष्ठ्याः रूपम् अपेक्षितम्; अतः 'विद्यालयस्य' ।

सोपानम् 3: मध्यभागस्य रिक्तस्थानानि:
(iv) 'कालिदासेन ___ अभिज्ञानशाकुन्तलस्य' इत्यत्र 'रचितस्य' इत्यर्थः; अतः 'विरचितस्य' ।
(v) 'चतुर्थाङ्कस्य ___ छात्रैः प्रस्तोष्यते' इत्यत्र नाटकस्य प्रदर्शनम्; अतः 'मञ्चनम्' ।
(vi) 'शकुन्तलायाः ___ निर्वक्ष्यामि' इत्यत्र द्वितीया अपेक्षिता; अतः 'भूमिकाम्' ।
(vii) 'नाटकस्य ___ क्रियते' इत्यत्र अभ्यासः; अतः 'पूर्वाभ्यासः' ।

सोपानम् 4: अन्तिमभागस्य रिक्तस्थानानि:
(viii) 'नूनम् ___ आनुभविष्यसि' इत्यत्र अनुभवस्य विषयः 'आनन्दम्' ।
(ix) 'त्वया अवश्यमेव अत्र ___' इत्यत्र भाववाच्ये तव्यत्-प्रत्ययान्तं पदं युज्यते; अतः 'आगन्तव्यम्' ।
(x) पत्रस्य अन्ते प्रेषिकायाः नाम भवति; भवती स्वप्ना, अतः 'स्वप्ना' ।

अन्तिमं समाधानम्:
पूर्णं पत्रम् -
प्रियसखि श्रुते ! सप्रेम नमो नमः । अत्र कुशलम् तत्रास्तु । अस्माकं विद्यालयस्य वार्षिकोत्सवः वसन्तपञ्चमीपर्वणः अवसरे आयोक्ष्यते । अत्र महाकवि-कालिदासेन विरचितस्य अभिज्ञानशाकुन्तलस्य चतुर्थाङ्कस्य मञ्चनम् छात्रैः प्रस्तोष्यते । अयम् अङ्कः संस्कृतसाहित्यस्य रत्नभूतः अस्ति । अहमपि शकुन्तलायाः भूमिकाम् निर्वक्ष्यामि । अस्माभिः प्रतिदिनं नाटकस्य पूर्वाभ्यासः क्रियते । एतद् दृष्ट्वा त्वं नूनम् आनन्दम् आनुभविष्यसि । अस्मिन् दिने त्वया अवश्यमेव अत्र आगन्तव्यम् । परिवारे सर्वेभ्यः मम प्रणामाञ्जलिः निवेदनीया । तव प्रियसखी स्वप्ना
(i) श्रुते ! (ii) कुशलम् (iii) विद्यालयस्य (iv) विरचितस्य (v) मञ्चनम् (vi) भूमिकाम् (vii) पूर्वाभ्यासः (viii) आनन्दम् (ix) आगन्तव्यम् (x) स्वप्ना