Question

 'धनाग्रीकरण म्हणजे काय ? उदाहरण देऊन स्पष्ट करा. धनाग्रीकरणाचा एक उपयोग लिहा.'

Hint:

धनाग्रीकरण प्रक्रियेत विद्युत धारा वापरून धातूंचे आयन्स पृष्ठभागावर जमा होऊन आकर्षक थाप तयार होतात.

Answer 1

धनाग्रीकरण (Electroplating) म्हणजे एक रासायनिक प्रक्रिया ज्यामध्ये एका धातूच्या पृष्ठभागावर दुसऱ्या धातूची पातळ थाप लावली जाते. ही प्रक्रिया विद्युत धारा वापरून केली जाते, ज्यामध्ये धातूच्या आयन्स एक द्रवधातूपासून (electrolyte) पृष्ठभागावर जमा होतात. उदाहरणार्थ, चांदी किंवा सोने ह्या धातूंचे तुकडे लहान किंवा नाजूक वस्तूंवर चांगले व चकचकीत आवरण देण्यासाठी धनाग्रीकरण वापरले जाते. चांदीच्या गहाणवेल किंवा सोनेचं पिठ, जे पृष्ठभागावर एक किमान थाप लावलेले असते, त्याचा उपयोग अधिक शोभिवंत आणि टिकाऊ बनवायला केला जातो. या प्रक्रियेमध्ये संबंधित आयन्स कोणत्याही विध्वंसाच्या पृष्ठभागावर जमा होऊन आकर्षण निर्माण करतात, ज्यामुळे वस्तूला आकर्षक आणि टिकाऊ बनवते. धनाग्रीकरणाचा एक उपयोग म्हणून इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंच्या पृष्ठभागावर चांदी किंवा सोने लावणे यामुळे वस्तू टिकाऊ व उच्च कार्यक्षमतेची बनते.