ਪੜਾਅ 1: ਉੱਤਰ ਦੀ ਬਣਤਰ:
ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਤਰ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ, ਫਿਰ ਕਹਾਣੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਟਾ ਲਿਖੋ। ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ 125 ਤੋਂ 150 ਸ਼ਬਦ ਹੈ।
ਪੜਾਅ 2: ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਉੱਤਰ:
‘ਮਾੜਾ ਬੰਦਾ’ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਭੈੜੀ ਜਿਹੀ ਬੁਸ਼ਰਟ ਉੱਤੇ ਟਾਕੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਲੱਤਾਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਲ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਬਜ਼ੀ-ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਕਿਰਾਇਆ ਦੋ ਰੁਪਏ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਟੁੱਟੀ ਸੜਕ ਕਾਰਨ ਉਹ ਤਿੰਨ ਰੁਪਏ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮੁੱਲ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਣਖ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਦੋ ਰੁਪਏ ਵਗਾਹ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮੀਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ਮਾਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਲੜਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ‘ਗ਼ਰੀਬ ਹਾਂ ਨਾ, ਮਾੜਾ ਬੰਦਾ ਹਾਂ ਨਾ।’ ਫਿਰ ਉਹ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਰਿਕਸ਼ੇ ਦੀ ਕਾਠੀ ਉੱਤੇ ਕੂਹਣੀ ਟਿਕਾ ਕੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਖਲੋਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਸਬਰ ਭਰਿਆ ਰੋਸ ਹੈ। ਅਖ਼ੀਰ ਉਹ ਪੈਸੇ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਇੱਕ ਅਣਖੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੈ।
ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਗ਼ਰੀਬ, ਮਿਹਨਤੀ, ਅਣਖੀ ਅਤੇ ਸਬਰ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਐਵੇਂ ‘ਮਾੜਾ ਬੰਦਾ’ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।