Question

थोडक्यात टिपा लिहा (कोणत्याही दोन) : 
(1) द्वंद्ववाद 
(2) जनांसाठी इतिहास 
(3) मराठी रंगभूमी 
 

Hint:

‘थोडक्यात टिपा’ प्रकारातील प्रश्नात विषयाचा मुख्य गाभा, त्याचा अर्थ, आणि त्याचे महत्त्व ४–५ ओळींमध्ये स्पष्ट लिहावे.

Answer 1

(1) द्वंद्ववाद :
द्वंद्ववाद हा कार्ल मार्क्सने मांडलेला एक तत्त्वज्ञानात्मक विचार आहे. यात समाजातील विरोधी शक्ती, वर्गसंघर्ष आणि त्यातून निर्माण होणारे बदल यांचे विश्लेषण केले जाते. द्वंद्ववादानुसार प्रत्येक सामाजिक रचना एका विरोधातून विकसित होते — म्हणजेच संघर्ष आणि परस्परविरोध यांमधून समाजाची प्रगती घडते.
(2) जनांसाठी इतिहास :
‘जनांसाठी इतिहास’ ही संकल्पना इतिहासाला केवळ राजे-रजवाड्यांपुरती मर्यादित न ठेवता सामान्य जनतेच्या योगदानावर आधारित करणे सुचवते. या दृष्टिकोनातून शेतकरी, कामगार, महिला, आणि सामान्य लोक यांच्या जीवनाचे इतिहासातील स्थान महत्त्वाचे मानले जाते. ही संकल्पना समाजवादी आणि जनवादी विचारसरणीशी निगडित आहे.
(3) मराठी रंगभूमी :
मराठी रंगभूमी ही महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक वारशाचा एक अविभाज्य भाग आहे. याचा आरंभ विष्णुदास भावे यांच्या ‘सीतास्वयंवर’ या नाटकाने झाला. मराठी रंगभूमीवर पुढे बालगंधर्व, प्रभाकर पं. किर्लोस्कर, आणि पु. ल. देशपांडे यांसारख्या कलाकारांनी महत्त्वाचे योगदान दिले. आज मराठी रंगभूमी सामाजिक, विनोदी आणि प्रयोगशील नाटकांच्या माध्यमातून सतत विकसित होत आहे.
Step 3: निष्कर्ष.
वरील तीन विषयांपैकी कोणत्याही दोनवर टिपा लिहिल्यास प्रश्नाचे समाधानकारक उत्तर मिळते.