Question

शास्त्रीय कारणे लिहा (कोणत्याही दोन):
(i) खारी उच्चस्तरीय वनस्पती व प्राण्यांच्या काड्या खालो विनाशकिरसक का ठरतात?
(ii) अपानवायू मध्ये अणुभिजविण्याची प्रक्रिया नियंत्रित करणारे अल्पायुष्यक का असतात?
(iii) वनस्पतीमध्ये फूल हे लैंगिक प्रजननाचे कार्यात्मक एकक आहे.
 

Hint:

- फूल: लैंगिक प्रजननाचे केंद्र.
- Moderators: न्यूट्रॉन्सची गती कमी करतात.
- खारी: परिसंस्थेत संतुलन बिघडवू शकतात.

Answer 1

(i) खारी उच्चस्तरीय वनस्पती व प्राण्यांच्या काड्या खालो विनाशकिरसक का ठरतात? खारी (Squirrels) उच्चस्तरीय वनस्पतींच्या बिया, काड्या व प्राण्यांचे अवशेष खातात. त्यामुळे ते अन्नसाखळीतील संतुलन बिघडवतात आणि परिसंस्थेत विनाशकिरसक (Pest) ठरतात.

(ii) अपानवायू मध्ये अणुभिजविण्याची प्रक्रिया नियंत्रित करणारे अल्पायुष्यक का असतात?
अणुभिजविण्याच्या (Nuclear Fission) प्रक्रियेत न्यूट्रॉन्सची गती नियंत्रित करण्यासाठी अल्पायुष्यक (Moderators) वापरले जातात. हे न्यूट्रॉन्सची ऊर्जा कमी करून प्रक्रिया सुरक्षित ठेवतात. 

(iii) वनस्पतीमध्ये फूल हे लैंगिक प्रजननाचे कार्यात्मक एकक आहे.
फुलामध्ये पुंकेसर (Stamens) व स्त्रीकेसर (Carpels) असतात. यांद्वारे परागण व फलन होऊन बीज तयार होते. त्यामुळे फूल हे लैंगिक प्रजननाचे कार्यात्मक एकक आहे.