'तत्' शब्दस्य पुँल्लिङ्गे चतुर्थी-विभक्तौ एकवचने किं रूपं भवति ?
Show Hint
- तेन
- तस्मै
- तस्मात्
- तस्य
The Correct Option is B
Solution and Explanation
यहाँ 'तत्' (वह) सर्वनाम शब्द है और उसका पुल्लिंग रूप पूछा गया है।
हमें चतुर्थी विभक्ति, एकवचन का रूप चुनना है। चतुर्थी का अर्थ है 'के लिए' (सम्प्रदान कारक)।
चरण 2: पुल्लिंग 'तत्' का रूप-क्रम:
प्रथमा: सः, तौ, ते। द्वितीया: तम्, तौ, तान्।
तृतीया: तेन, ताभ्याम्, तैः। चतुर्थी: तस्मै, ताभ्याम्, तेभ्यः।
पञ्चमी: तस्मात्, ताभ्याम्, तेभ्यः। षष्ठी: तस्य, तयोः, तेषाम्। सप्तमी: तस्मिन्, तयोः, तेषु।
इस तालिका में चतुर्थी एकवचन का रूप 'तस्मै' है।
चरण 3: विकल्प (1) की जाँच:
'तेन' तृतीया विभक्ति एकवचन है (उसके द्वारा)। इसलिए विकल्प (1) गलत है।
चरण 4: विकल्प (2) की जाँच:
'तस्मै' चतुर्थी विभक्ति एकवचन है (उसके लिए)। यही प्रश्न की माँग है। इसलिए विकल्प (2) सही है।
चरण 5: विकल्प (3) और (4) की जाँच:
'तस्मात्' पञ्चमी एकवचन है (उससे)। 'तस्य' षष्ठी एकवचन है (उसका)। दोनों चतुर्थी नहीं हैं, इसलिए गलत हैं।
अंतिम उत्तर:
पुल्लिंग 'तत्' के चतुर्थी एकवचन का रूप 'तस्मै' है, जो विकल्प 2 है। \[ \boxed{\text{विकल्प } 2} \]
Top CUET संस्कृत Questions
जवाहरलालनेहरूशास्त्री कञ्चन करणीनामकशिल्पिनः आसीत । मियालगोटेर्यालेयां स्थितः सः आरक्षका: मातृका: हत आसीत: आसीत तद्विषये । सः विज्ञानानन्दसदनं नीत्वा तत्र कार्स्यमं पृष्ट्वा गुरुकुलं अध्यायान्वितं स्म । गार्हस्थ्यं यः सहाय्यं कुर्वीत तस्मै योगः: पुरस्कारः दायते हि सर्वकारणं धार्मिकत्व आसीत ।
कविलासः जवाहरलालनेहरूशास्त्री तेह्रुआं स्फूर्तं परं स्थितः । एष्याणाकारे विद्यायामं सः राजपुरमार्ग स्थितः कञ्चन आराधनं स्मरति स्म । आश्चर्यकरः साधुः इदम्नातरणं एव जवाहरलालनेहरूयं अभिनवावदानम् । अतः सः पुरस्कारतः आख्यापक अध्यम्यः ।
आख्यापकः : आगत्य शान्तिनगरं आरक्षकालं अन्यत्र । शान्तिनगरं: तु अन्यनामं धैर्येण स्थियते न पुरातनं ।आख्यापकाध्यापकः : नागानिके विद्यालये त्रिविधानां यूनिफार्म परिधानानाम् आज्ञापितवान् । कश्चन छात्रकः शान्तिनगरं : यूनिफार्म परिधानं न आचरत् । एष्यं वस्त्रं यूनिफार्म यत्रात बहिः : स्थातुम् । द्वितीयमिति वहिः : स्थातुम् । तृतीयं वस्त्रं यूनिफार्म यत्रात यत्र बहिः : स्थातुम् ततः तस्मात् अज्ञालिप्ताधिकारि रुष्टगणकानि भूमौ अपतन्त।
“भोः, एषानी नामानि कुतः परिधानं भवता ?” – अनुच्छत्रः आख्यापकाध्यापकः ।
“अहं गण्डकोरीं छत्रकः अस्मि । तत् एव अन्यमानं करणीयं हि उत्कट बन्धुमित्राय निबन्धः । स्तन् धनम् एतत्” इति अवदत् जनोश्चन्द्रशास्त्री ।'इदम्' शब्दस्य स्त्रीलिङ्गे तृतीया-विभक्तौ बहुवचने कि रूपं भवति ?
'कर्तृ' शब्दस्य एकवचनस्य रूपाणि इमानि विभक्त्यनुसारं क्रमेण व्यवस्थापयत ।
(A) कर्त्रा
(B) कर्त्रे
(C) कर्तुः
(D) कर्तारम्
(E) कर्ता
अधोलिखितेषु विकल्पेषु उचिततमम् उत्तरं चिनुत-'सीतायाः ______ नाम रामः अस्ति ।'- इत्यत्र रिक्तस्थानं पूरयत ।
Top CUET Noun Declension (शब्द रूप) Questions
'कर्तृ' शब्दस्य एकवचनस्य रूपाणि इमानि विभक्त्यनुसारं क्रमेण व्यवस्थापयत ।
(A) कर्त्रा
(B) कर्त्रे
(C) कर्तुः
(D) कर्तारम्
(E) कर्ता
अधोलिखितेषु विकल्पेषु उचिततमम् उत्तरं चिनुत-प्रथमां सूचीं द्वितीयया सूच्या सह मेलयत ।
सूची-I सूची-II (A) आत्मने (I) द्वितीया-विभक्तिः (B) राज्ञः (II) चतुर्थी-विभक्तिः (C) पितरम् (III) षष्ठी-विभक्तिः (D) सख्यौ (IV) सप्तमी-विभक्तिः
अधोलिखितेषु विकल्पेषु उचिततमम् उत्तरं चिनुत -- 'अस्मद्' शब्दस्य एकवचनस्य रूपाणि इमानि विभक्त्यनुसारं क्रमेण व्यवस्थापयत ।
A. मह्यम्
B. मयि
C. मम
D. मत्
अधोलिखितेषु विकल्पेषु उचिततमम् उत्तरं चिनुत - - प्रथमां सूचीं द्वितीयया सूच्या सह मेलयत ।
सूची-I सूची-II A. कर्तुः I. द्वितीया-विभक्तिः B. पित्रा II. चतुर्थी-विभक्तिः C. गवे III. तृतीया-विभक्तिः D. भवन्तम् IV. षष्ठी-विभक्तिः अधोलिखितेषु विकल्पेषु उचिततमम् उत्तरं चिनुत -
Top CUET Questions
Select the statements that are CORRECT regarding patterns of biodiversity.
(A) Species diversity increases as we move away from the equator towards the poles(B) The tropical Amazon rain forest in South America has the greatest biodiversity on earth.(C) There is more solar energy available in the temperate region than tropics.(D) Tropical environments are less seasonal relatively more constant and predictableWhich of the following hormone is not produced by placenta ?
- Individuals with karyotype of 44+XXY having overall masculine development with few feminine development like Gynaecomastia has _______ chromosomal disorder.
- Match List - I with List - II.Choose the correct answer from the options given below :
List - I
List - II
A Streptokinase I Blood-Cholestrol lowering agents B Cyclosporin II Clot Buster C Statins III Propionibacterium sharmanii D Swiss Cheese IV Immuno suppressive agent Which of the following option determines percolation and water holding capacity of soils ?