निम्नलिखित श्लोकों में से किसी एक श्लोक की हिन्दी में व्याख्या कीजिए:
(क) यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्गति ।
शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः ।।
(ख) न स्नानमाचरेद् भुक्त्त्वा, नातुरो न महानिशि ।
न वासोभिः सहाजखं नाविज्ञाते जलाशये ।।
उक्त गद्यांश का शीर्षक है :
शङ्करः कस्मिन् प्रदेशे जन्म लेभे ?
कालिदासस्य सर्वश्रेष्ठा नाट्यकृतिरस्ति :
'हिन्दुस्तान' पत्रस्य सम्पादकः कोऽस्ति आङ्गलशासने ?
धीमतां कालः कथं गच्छति ?
निम्नलिखित गद्यांशों में से किसी एक गद्यांश का हिन्दी में अनुवाद कीजिए :
गद्यांश क: गुरुनानकः स्वपित्रोरेक एव पुत्र आसीत् । अतः तस्य जन्मनाऽऽह्लादातिशयं तानुभवन्तौ स्नेहातिशयेन तस्य लालनं पालनं च कृतवन्तौ । बाल्यकालादेव तस्मिन् बालके लोकोत्तराः गुणाः प्रकटिता अभवन् । रहसि एकाकी एवोपविश्य नेत्रेऽअर्थोन्मील्य किञ्चिद् ध्यातुमिव दृश्यते स्म ।
गद्यांश ख: संस्कृतभाषा पुराकाले सर्वसाधारणजनानां वाग्व्यवहारभाषा चासीत् । तत्रेदं श्रूयते यत् पुरा कोऽपि नरः काष्ठभारं स्वशिरसि निधाय काष्ठं विक्रेतुमापणं गच्छति स्म । मार्गे नृपः तेनामिलदपृच्छच्च, भो भारं बाधति ? काष्ठभारवाहको नृपं तत् प्रश्नोत्तरस्य प्रसङ्गेऽवदत्, भारं न बाधते राजन् ! यथा बाधति बाधते । अनेनेदं सुतरामायाति यत्प्राचीनकाले भारतवर्षे संस्कृतभाषा साधारणजनानां भाषा आसीदिति ।
निम्नलिखित पाठों में से किसी एक पाठ का सारांश हिन्दी भाषा में लिखिए:
(क) संस्कृतभाषायाः गौरवम्
(ख) कविकुलगुरुः कालिदासः
(ग) मदनमोहन मालवीयः
निम्नलिखित सूक्तियों में से किसी एक सूक्ति की हिन्दी में व्याख्या कीजिए:
(क) एतद्विद्यात् समासेन, लक्षणं सुखदुःखयोः ।
(ख) वाग्भूषणं भूषणम् ।
(ग) मूहैः पाषाणखण्डेषु रत्नसंज्ञा विधीयते ।