Question

खालील आलेखाचे वाचन करून त्यावरील प्रश्नांची उत्तरे लिहा : 
(1) वरील आलेखाचा प्रकार कोणता? 
(2) या आलेखात कोणत्या बाबी दर्शविल्या आहेत? 
(3) कोणत्या वर्षी एकूण राष्ट्रीय उत्पादनाची टक्केवारी सारखी आहे? 
(4) 2010 मध्ये भारताचे एकूण राष्ट्रीय उत्पादन किती टक्के आहे? 
(5) 2000 मध्ये कोणत्या देशाचे एकूण राष्ट्रीय उत्पादनाची टक्केवारी जास्त आहे? 
(6) 2016 मध्ये भारत व ब्राझील यांच्या एकूण राष्ट्रीय उत्पादनात किती टक्केवारीचा फरक आहे? 
 

Hint:

रेषीय आलेखातून दोन घटकांचा कालानुसार बदल ओळखता येतो. आलेख वाचताना अक्ष, मापन, व रेषांची दिशा यांचे बारकाईने निरीक्षण करणे महत्त्वाचे आहे.

Answer 1

Step 1: आलेखाचे निरीक्षण.
या आलेखात भारत आणि ब्राझील या दोन्ही देशांच्या स्थूल राष्ट्रीय उत्पादनातील (GDP) व्यापाराच्या टक्केवारीचा काळानुसार (1960 ते 2016) अभ्यास दाखविला आहे. आलेखात वर्षे ‘अ’ अक्षावर (x-axis) आणि टक्केवारी ‘ब’ अक्षावर (y-axis) दाखवली आहे.
Step 2: आलेखाचा प्रकार.
रेषीय आलेख (Line Graph) आहे, कारण प्रत्येक देशासाठी स्वतंत्र रेषा वापरून वर्षनिहाय आकडेवारी दर्शविली आहे.
Step 3: निरीक्षणांनुसार विश्लेषण.
- 1970 च्या सुमारास दोन्ही देशांचा व्यापारातील हिस्सा खूप कमी होता.
- 1990 च्या सुमारास दोन्ही देशांचा हिस्सा जवळजवळ समान (सुमारे 20%) झाला.
- 2000 नंतर भारताच्या व्यापारात झपाट्याने वाढ झाली, तर ब्राझीलचा थोडा स्थिर राहिला.
- 2010 मध्ये भारत सुमारे 60% आणि ब्राझील 50% च्या आसपास होता.
- 2016 मध्ये भारताचा हिस्सा 50–55% आणि ब्राझीलचा अंदाजे 40–45% होता.
Step 4: प्रश्नानुसार उत्तरे.
(1) आलेखाचा प्रकार — रेषीय आलेख.
(2) आलेखात भारत व ब्राझीलच्या व्यापाराचा GDP मधील हिस्सा दाखविला आहे.
(3) 1990 साली दोन्ही देशांची टक्केवारी जवळपास सारखी आहे.
(4) 2010 मध्ये भारताचे GDP मधील व्यापाराचे प्रमाण सुमारे 60% आहे.
(5) 2000 मध्ये ब्राझीलचे प्रमाण भारतापेक्षा जास्त आहे.
(6) 2016 मध्ये भारत व ब्राझीलमध्ये सुमारे 10% टक्केवारीचा फरक आहे.
Step 5: निष्कर्ष.
या आलेखावरून दिसते की भारताच्या व्यापाराच्या टक्केवारीत सातत्याने वाढ होत गेली, तर ब्राझीलचा व्यापार तुलनेने स्थिर राहिला.