Question

खालील सारणी पूर्ण करा : 

उपग्रहाचा प्रकार	भारतीय उपग्रह मालिकेची नावे	प्रक्षेपकाचे नावे
(1) संवादक उपग्रह	INSAT मालिका	PSLV / GSLV
(2) पृथ्वी-निरीक्षक उपग्रह	IRS मालिका	PSLV

 

Hint:

INSAT उपग्रह संवादासाठी आणि IRS उपग्रह पृथ्वी निरीक्षणासाठी वापरले जातात; हे भारताच्या उपग्रह तंत्रज्ञानाचे आधारस्तंभ आहेत.

Answer 1

Step 1: संकल्पना समजून घेणे.
भारतात उपग्रहांचा वापर दोन प्रमुख उद्देशांसाठी केला जातो — संवादक (Communication) आणि पृथ्वी निरीक्षण (Earth Observation). या दोन्ही प्रकारच्या उपग्रहांचे उद्दिष्ट वेगळे असते.

Step 2: उदाहरणे.
- संवादक उपग्रह — INSAT मालिका (Indian National Satellite System) हे दूरसंचार, हवामानशास्त्र, आणि दूरदर्शन प्रसारणासाठी वापरले जातात.
- पृथ्वी-निरीक्षक उपग्रह — IRS मालिका (Indian Remote Sensing Satellite) हे नकाशे तयार करणे, शेती, आणि हवामान निरीक्षणासाठी वापरले जातात.

Step 3: निष्कर्ष.
INSAT आणि IRS हे अनुक्रमे संवादक आणि पृथ्वी निरीक्षण उपग्रह असून, त्यांचे प्रक्षेपण PSLV किंवा GSLV वाहक रॉकेटद्वारे केले जाते.