Question

'केप्लरचे गतिविषयक तीन नियम लिहा.'

Hint:

केप्लरचे नियम ग्रहांच्या कक्षांमध्ये त्यांच्या गतीच्या व वर्तुळाच्या गुणधर्मांचा अभ्यास करतात.

Answer 1

केप्लरचे तीन गतिविषयक नियम पृथ्वी व सूर्य यांच्यातील गतीविषयक नातेसंबंध समजून सांगतात. हे नियम गणिती आकलनानुसार ग्रहांच्या गतीवर आधारित आहेत.
1. पहिला नियम (केप्लरचा अवकाशीय नियम): प्रत्येक ग्रहाचे कक्ष एलिप्टिकल (दीर्घवर्तुळाकार) असते. यामध्ये सूर्य त्या दीर्घवर्तुळाच्या एका केंद्रावर स्थित असतो. ग्रहाचे कक्ष सूर्यापासून थोडं दूर आणि थोडं जवळ असू शकते. या कक्षामध्ये सूर्याचा प्रभाव जास्त असतो.
2. दुसरा नियम (केप्लरचा समान क्षेत्र नियम): ग्रह सूर्याभोवती फिरताना समान कालावधीत समान क्षेत्रे व्यापतात. याचा अर्थ ग्रह सूर्याच्या जवळ असताना जलद गतीने फिरतो आणि सूर्यापासून दूर असताना हळू गतीने फिरतो.
3. तिसरा नियम (केप्लरचा वेळ-संबंध नियम): ग्रहाच्या कक्षातील वेळाचा चौथा भाग (square of the orbital period) कक्षाची अर्ध-दीर्घा (semi-major axis) च्या तिसऱ्या भागाच्या (cube) समान असतो. म्हणजेच, ग्रह जितका सूर्यापासून दूर असतो तितके त्याला अधिक वेळ लागतो परिभ्रमण पूर्ण करण्यासाठी.
यामध्ये ग्रहांची गती सौरमालेतील इतर ग्रहांवर विविध प्रकारे परिणाम करतो.