Comprehension
ਵਾਕ-ਵਟਾਂਦਰਾ : ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਤਿੰਨ (any three) ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਕ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰੋ :
Question: 1

ਸੋਹਨ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੰਗਾਲ ਹੋ ਗਿਆ । (ਸਧਾਰਨ ਵਾਕ ਬਣਾਉ)

Show Hint

ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ‘ਪੈ ਕੇ’ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ ਅਤੇ ‘ਅਤੇ’ ਹਟਾ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਮੁੱਖ ਕਿਰਿਆ ਵਾਲਾ ਸਧਾਰਨ ਵਾਕ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
Updated On: Oct 19, 2026
Show Solution
collegedunia
Verified By Collegedunia

Solution and Explanation

ਪੜਾਅ 1: ਵਾਕ ਦੀ ਪਛਾਣ:
ਦਿੱਤਾ ਵਾਕ ‘ਸੋਹਨ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੰਗਾਲ ਹੋ ਗਿਆ’ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਉਪ-ਵਾਕ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਯੋਜਕ ‘ਅਤੇ’ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਪੜਾਅ 2: ਸਧਾਰਨ ਵਾਕ ਦਾ ਨਿਯਮ:
ਸਧਾਰਨ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਮੁੱਖ ਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਕਿਰਿਆ ‘ਪੈ ਗਿਆ’ ਨੂੰ ਪੂਰਬ-ਕਾਲਿਕ ਕਿਰਿਆ ‘ਪੈ ਕੇ’ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਯੋਜਕ ‘ਅਤੇ’ ਹਟਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਪੜਾਅ 3: ਵਾਕ ਦੀ ਰਚਨਾ:
‘ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ’ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਪੈ ਕੇ’ ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਵਾਕ ਬਣਦਾ ਹੈ: ਸੋਹਨ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਕੰਗਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਮੁੱਖ ਕਿਰਿਆ ‘ਹੋ ਗਿਆ’ ਹੈ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਸੋਹਨ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਕੰਗਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।
Was this answer helpful?
0
0
Question: 2

ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਸੁਹਣਾ ਜਿਹਾ ਗੀਤ ਸੁਣਾਉ । (ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਾਚਕ ਵਾਕ ਬਣਾਉ)

Show Hint

ਵਾਕ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ‘ਕੀ’ ਲਗਾਓ, ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ‘ਸੁਣਾਓਗੇ’ ਕਰੋ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਗਾਓ।
Updated On: Oct 19, 2026
Show Solution
collegedunia
Verified By Collegedunia

Solution and Explanation

ਪੜਾਅ 1: ਵਾਕ ਦੀ ਕਿਸਮ ਪਛਾਣੋ:
ਦਿੱਤਾ ਵਾਕ ‘ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਸੁਹਣਾ ਜਿਹਾ ਗੀਤ ਸੁਣਾਉ’ ਆਗਿਆ ਜਾਂ ਬੇਨਤੀ ਵਾਲਾ ਵਾਕ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਾਚਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ।

ਪੜਾਅ 2: ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਾਚਕ ਵਾਕ ਦਾ ਨਿਯਮ:
ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਾਚਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਸੂਚਕ ਸ਼ਬਦ (ਕੀ, ਕਿਉਂ, ਕਿਵੇਂ ਆਦਿ) ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਚਿੰਨ੍ਹ (?) ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਵਾਕ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ‘ਕੀ’ ਲਗਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ‘ਸੁਣਾਓਗੇ’ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਪੜਾਅ 3: ਵਾਕ ਦੀ ਰਚਨਾ:
‘ਕੀ’ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵਾਕ ਬਣਦਾ ਹੈ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਸੁਹਣਾ ਜਿਹਾ ਗੀਤ ਸੁਣਾਓਗੇ?

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਸੁਹਣਾ ਜਿਹਾ ਗੀਤ ਸੁਣਾਓਗੇ?
Was this answer helpful?
0
0
Question: 3

ਤਾੜੀ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੱਜਦੀ । (ਹਾਂ ਵਾਚਕ ਵਾਕ ਬਣਾਉ)

Show Hint

‘ਨਹੀਂ’ ਹਟਾਓ ਅਤੇ ‘ਇੱਕ ਹੱਥ’ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ’ ਲਿਖੋ, ਤਾਂ ਅਰਥ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
Updated On: Oct 19, 2026
Show Solution
collegedunia
Verified By Collegedunia

Solution and Explanation

ਪੜਾਅ 1: ਵਾਕ ਦੀ ਪਛਾਣ:
ਦਿੱਤਾ ਵਾਕ ‘ਤਾੜੀ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੱਜਦੀ’ ਨਾਂਹ ਵਾਚਕ ਵਾਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ‘ਨਹੀਂ’ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਂ ਵਾਚਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ।

ਪੜਾਅ 2: ਹਾਂ ਵਾਚਕ ਵਾਕ ਦਾ ਨਿਯਮ:
ਹਾਂ ਵਾਚਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਨਾਂਹ-ਸੂਚਕ ਸ਼ਬਦ ਹਟਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਉਲਟ ਭਾਵ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਥ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
‘ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਨਹੀਂ’ ਦਾ ਉਹੀ ਅਰਥ ‘ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ’ ਹੈ।

ਪੜਾਅ 3: ਵਾਕ ਦੀ ਰਚਨਾ:
‘ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਨਹੀਂ’ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ’ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ‘ਵੱਜਦੀ ਹੈ’ ਕਰੋ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਤਾੜੀ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਦੀ ਹੈ।
Was this answer helpful?
0
0
Question: 4

ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਨਾ ਭਿੱਜੋ । (ਕਰਮਣੀ ਵਾਚ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ)

Show Hint

‘ਖਾਣਾ ਪਰੋਸ ਦਿਓ’ ਤੋਂ ‘ਖਾਣਾ ਪਰੋਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ’ ਵਾਂਗ ‘ਭਿੱਜੋ’ ਨੂੰ ‘ਭਿੱਜਿਆ ਜਾਵੇ’ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ।
Updated On: Oct 19, 2026
Show Solution
collegedunia
Verified By Collegedunia

Solution and Explanation

ਪੜਾਅ 1: ਵਾਕ ਦੀ ਪਛਾਣ:
‘ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਨਾ ਭਿੱਜੋ’ ਕਰਤਰੀ-ਵਾਚ ਦਾ ਆਗਿਆਵਾਚਕ ਵਾਕ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਕਰਤਾ ‘ਤੁਸੀਂ’ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ‘ਭਿੱਜੋ’ ਹੈ।

ਪੜਾਅ 2: ਕਰਮਣੀ-ਵਾਚ ਦਾ ਨਿਯਮ:
ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮਣੀ-ਵਾਚ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਤਾ ਪਿੱਛੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਗਿਆ ਵਾਲੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਭੂਤਕਾਲੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ‘ਜਾਵੇ’ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ‘ਖਾਣਾ ਪਰੋਸ ਦਿਓ’ ਤੋਂ ‘ਖਾਣਾ ਪਰੋਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ’।

ਪੜਾਅ 3: ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕਰੋ:
‘ਭਿੱਜੋ’ ਤੋਂ ‘ਭਿੱਜਿਆ’ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਨਾਲ ‘ਜਾਵੇ’ ਲਾਓ।
ਨਾਂਹ-ਵਾਚਕ ‘ਨਾ’ ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਹੇਗਾ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਨਾ ਭਿੱਜਿਆ ਜਾਵੇ।
Was this answer helpful?
0
0