Question

ਲੇਖਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਰਾਹ ਲੱਭ ਰਹੀ ਸੀ ?

Answer 1

ਪੜਾਅ 1: ਪ੍ਰਸੰਗ:
ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ‘ਮਾੜਾ ਬੰਦਾ’ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।
ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਦੋ ਰੁਪਏ ਦੀ ਥਾਂ ਤਿੰਨ ਰੁਪਏ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪੜਾਅ 2: ਪਤਨੀ ਦੇ ਯਤਨ:
ਪਤਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ‘ਛੱਡੋ ਪਰੇ, ਤਿੰਨ ਰੁਪਏ ਹੀ ਨੇ, ਦੇ ਦਿਓ।’ ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗ਼ਰੀਬ ਹੈ।
ਫਿਰ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਉਹ ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੱਪ ਚਾਹ ਪਿਆ ਦਿੰਦੀ।
ਉਹ ਦਲੀਲ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਤ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਵੇਲੇ ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਰੁਪਏ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਲੇਖਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹ ਪਿਆਉਣ ਦੀ ਸੋਚ ਕੇ ਅਤੇ ‘ਮੀਂਹ ਵੇਲੇ ਤਿੰਨ ਰੁਪਏ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਨੇ’ ਵਰਗੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਲਈ ਮਨਾ ਰਹੀ ਸੀ।

Answer 2

ਪੜਾਅ 1: ਪ੍ਰਸੰਗ:
ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ‘ਸਾਂਝ’ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।
ਜੇਠ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਮਲ੍ਹੋਤਰਾ ਸਾਈਕਲ ਉੱਤੇ ਪੱਕੀ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪੜਾਅ 2: ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਦੀ ਹਾਲਤ:
ਜੇਠ ਦੀ ਧੁੱਪ ਨੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸੜਕ ਦੀ ਲੁੱਕ ਪਿਘਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੋਂ ਲੁੱਕ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਪੰਘਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਹ ਪਿਘਲੀ ਲੁੱਕ ਸਾਈਕਲ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਦੀ ਸੀ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਜੇਠ ਦੀ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਸੜਕ ਦੀ ਲੁੱਕ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਤੋਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੋਂ, ਪਿਘਲ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਈਕਲ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੱਕੀ ਲੁੱਕ ਅਤੇ ਬਜਰੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

Answer 3

ਪੜਾਅ 1: ਪ੍ਰਸੰਗ:
ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ‘ਘਰ ਜਾ ਆਪਣੇ’ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।
ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਹਰਮੋਨੀਅਮ ਵਾਲਾ ਗਵੱਈਆ ਫ਼ਿਲਮੀ ਤਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਸਹੁਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਦਰਦ ਭਰੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ।

ਪੜਾਅ 2: ਵੀਰ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਹਾਲਤ:
ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਜੀਤੋ ਦੇ ਵੀਰ ਦਾ ਦਿਲ ਵੀ ਭਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸਕੀ ਭੈਣ ਅਣਜਾਣ ਘਰ ਤੁਰ ਚੱਲੀ ਸੀ।
ਉਹ ਕਿਸੇ ਅੱਗੇ ਇਹ ਜ਼ਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਹੈ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਗਵੱਈਏ ਦੇ ਵੈਰਾਗ ਭਰੇ ਗੀਤ ਨਾਲ ਜੀਤੋ ਦੇ ਵੀਰ ਦਾ ਮਨ ਭਰ ਆਇਆ। ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਝਿੜਕਵੇਂ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਗਾਣਾ ਬੰਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।

Answer 4

ਪੜਾਅ 1: ਪ੍ਰਸੰਗ:
ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ‘ਸਾਂਝ’ ਦੇ ਅੰਤ ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਲ ਚੀਰੇ ਵਾਲਾ ਸਾਈਕਲ-ਸਵਾਰ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਮਾਈ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਲੈ ਆਇਆ।

ਪੜਾਅ 2: ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਦਦ:
ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਮੁੜਦੇ ਲਾਲ ਚੀਰੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮਾਈ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ‘ਮਾਂ’ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਛੇਤੀ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਬਾਗ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਤੱਕ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਈ ਨੂੰ ਸਹੇੜੇ ਛੱਡ ਆਵੇਗਾ। ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਨੇ ਮਾਈ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਚੀਰੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ‘ਮਾਂ’ ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਈਕਲ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਹੇੜੇ ਛੱਡਣ ਲੈ ਗਿਆ।

Answer 5

ਪੜਾਅ 1: ਪ੍ਰਸੰਗ:
ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ‘ਘਰ ਜਾ ਆਪਣੇ’ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।
ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਪਿੱਛੋਂ ਵਿਆਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਨੂੰ ਬੜਾ ਚਾਅ ਸੀ।

ਪੜਾਅ 2: ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ:
ਵਿਆਹ ਦੇ ਘਮਸਾਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਮ ਮੁੱਕਦਾ ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਤੇਜ਼ ਸੀ।
ਬਿਸਤਰੇ, ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਮੇਜ਼-ਕੁਰਸੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾਨਕਾ ਮੇਲ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਰ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਵਿਦਾਈ ਵੇਲੇ ਜੀਤੋ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਾਰਨ ਸਾਰੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਾਅ, ਰੌਣਕ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਸੀ, ਪਰ ਜੀਤੋ ਦੀ ਵਿਦਾਈ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸੀ ਵੀ ਰਲ਼ੀ ਹੋਈ ਸੀ।