Comprehension
ਅਖਾਣ/ਅਖਾਉਤਾਂ : ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਖਾਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਪੰਜ (any five) ਅਖਾਣਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ :
Question: 1

ਖਿੱਦੋ ਫਰੋਲਿਆਂ ਲੀਰਾਂ ਹੀ ਨਿਕਲਨੀਆਂ ਹਨ

Show Hint

ਅਖਾਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਫਰੋਲਿਆਂ ਮਾੜਾ ਹੀ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ; ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਾਲਾ ਵਾਕ ਬਣਾਓ।
Updated On: Oct 19, 2026
Show Solution
collegedunia
Verified By Collegedunia

Solution and Explanation

ਪੜਾਅ 1: ਅਖਾਣ ਦਾ ਅਰਥ:
‘ਖਿੱਦੋ ਫਰੋਲਿਆਂ ਲੀਰਾਂ ਹੀ ਨਿਕਲਨੀਆਂ ਹਨ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾਂ ਭੇਦ ਫਰੋਲਣ ਨਾਲ ਮਾੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖਿੱਦੋ ਲੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੇ ਲੀਰਾਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪੜਾਅ 2: ਸਥਿਤੀ ਸੋਚੋ:
ਵਾਕ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਿਕਲਣ।

ਪੜਾਅ 3: ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ:
ਜਦੋਂ ਪੰਚਾਇਤ ਨੇ ਸਰਪੰਚ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਘਪਲੇ ਹੀ ਘਪਲੇ ਨਿਕਲੇ, ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਖਿੱਦੋ ਫਰੋਲਿਆਂ ਲੀਰਾਂ ਹੀ ਨਿਕਲਨੀਆਂ ਹਨ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਸਰਪੰਚ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਘਪਲੇ ਹੀ ਨਿਕਲੇ, ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਖਿੱਦੋ ਫਰੋਲਿਆਂ ਲੀਰਾਂ ਹੀ ਨਿਕਲਨੀਆਂ ਹਨ।
Was this answer helpful?
0
0
Question: 2

ਕੁੱਤੇ ਭੌਂਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਥੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

Show Hint

ਅਖਾਣ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਨਿੰਦਕਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਤੁਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Updated On: Oct 19, 2026
Show Solution
collegedunia
Verified By Collegedunia

Solution and Explanation

ਪੜਾਅ 1: ਅਖਾਣ ਦਾ ਅਰਥ:
‘ਕੁੱਤੇ ਭੌਂਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਥੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪੜਾਅ 2: ਸਥਿਤੀ ਸੋਚੋ:
ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਦੀ ਲੋਕ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪੜਾਅ 3: ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ:
ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁੱਤੇ ਭੌਂਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਥੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਨਿੰਦਿਆ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁੱਤੇ ਭੌਂਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਥੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Was this answer helpful?
0
0
Question: 3

ਖ਼ਰਬੂਜ਼ੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖ਼ਰਬੂਜ਼ਾ ਰੰਗ ਫੜਦਾ ਹੈ

Show Hint

ਇਸ ਅਖਾਣ ਦਾ ਭਾਵ ਸੰਗਤ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਵਾਕ ਲਿਖੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਬਦਲ ਜਾਣ।
Updated On: Oct 19, 2026
Show Solution
collegedunia
Verified By Collegedunia

Solution and Explanation

ਪੜਾਅ 1: ਅਖਾਣ ਦਾ ਅਰਥ:
ਇਸ ਅਖਾਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਗਤ ਦਾ ਅਸਰ ਚੰਗਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾੜਾ ਵੀ।

ਪੜਾਅ 2: ਸਥਿਤੀ ਸੋਚਣੀ:
ਵਾਕ ਅਜਿਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਜਾਂ ਆਦਤਾਂ ਸੰਗਤ ਕਾਰਨ ਬਦਲ ਜਾਣ।
ਇਸ ਲਈ ਮਾੜੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਪਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਚੁਣੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪੜਾਅ 3: ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ:
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਆਵਾਰਾ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਾਂਗ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਸੱਚ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਰਬੂਜ਼ੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖ਼ਰਬੂਜ਼ਾ ਰੰਗ ਫੜਦਾ ਹੈ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਵਾਕ: ਮਾੜੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਵੀ ਵਿਗੜ ਗਿਆ; ਠੀਕ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਖ਼ਰਬੂਜ਼ੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖ਼ਰਬੂਜ਼ਾ ਰੰਗ ਫੜਦਾ ਹੈ।
Was this answer helpful?
0
0
Question: 4

ਨਵਾਂ ਨੌਂ ਦਿਨ ਪੁਰਾਣਾ ਸੌ ਦਿਨ

Show Hint

ਇਸ ਅਖਾਣ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਦਾ ਚਾਅ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਲੰਮਾ ਸਾਥ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਭਾਵ ਦਾ ਵਾਕ ਲਿਖੋ।
Updated On: Oct 19, 2026
Show Solution
collegedunia
Verified By Collegedunia

Solution and Explanation

ਪੜਾਅ 1: ਅਖਾਣ ਦਾ ਅਰਥ:
ਇਸ ਅਖਾਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਬੰਦੇ ਦਾ ਚਾਅ ਕੁਝ ਦਿਨ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰਖੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਾਥੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪੜਾਅ 2: ਸਥਿਤੀ ਸੋਚਣੀ:
ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਗਈ ਹੈ।

ਪੜਾਅ 3: ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ:
ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਦੋਸਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਣ ਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ, ਪਰ ਪੁਰਾਣੇ ਯਾਰ ਔਖੇ ਵੇਲੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ; ਸੱਚ ਹੈ, ਨਵਾਂ ਨੌਂ ਦਿਨ ਪੁਰਾਣਾ ਸੌ ਦਿਨ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਵਾਕ: ਨਵੇਂ ਦੋਸਤ ਛੇਤੀ ਛੱਡ ਗਏ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹੀ ਕੰਮ ਆਏ; ਠੀਕ ਹੈ, ਨਵਾਂ ਨੌਂ ਦਿਨ ਪੁਰਾਣਾ ਸੌ ਦਿਨ।
Was this answer helpful?
0
0
Question: 5

ਇੱਕ ਅਨਾਰ ਸੌ ਬਿਮਾਰ

Show Hint

ਅਖਾਣ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਚੀਜ਼ ਇੱਕ ਹੋਵੇ ਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਬਹੁਤ ਹੋਣ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਾਲਾ ਵਾਕ ਲਿਖੋ।
Updated On: Oct 19, 2026
Show Solution
collegedunia
Verified By Collegedunia

Solution and Explanation

ਪੜਾਅ 1: ਅਖਾਣ ਦਾ ਅਰਥ:
ਇਸ ਅਖਾਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਸਾਧਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲੋੜਵੰਦ ਬਹੁਤ ਹੋਣ।
ਇੱਕ ਅਨਾਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸੌ ਬਿਮਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ।

ਪੜਾਅ 2: ਸਥਿਤੀ ਸੋਚਣੀ:
ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਚੁਣੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪੜਾਅ 3: ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ:
ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਸੈਂਕੜੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਤਾਂ ਉਹੀ ਗੱਲ ਹੋਈ ਕਿ ਇੱਕ ਅਨਾਰ ਸੌ ਬਿਮਾਰ।

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਵਾਕ: ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮਰੀਜ਼ ਸਨ; ਸੱਚ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਨਾਰ ਸੌ ਬਿਮਾਰ।
Was this answer helpful?
0
0
Question: 6

ਘੜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਇਆ, ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਤਿਹਾਇਆ

Show Hint

ਇੱਕ ਜਣਾ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਵਰਤਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਮੰਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਾਲਾ ਵਾਕ ਬਣਾਓ।
Updated On: Oct 19, 2026
Show Solution
collegedunia
Verified By Collegedunia

Solution and Explanation

ਪੜਾਅ 1: ਅਖਾਣ ਦਾ ਅਰਥ:
‘ਘੜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਇਆ, ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਤਿਹਾਇਆ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਜਣਾ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਵੀ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਮੰਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਜੀਅ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਘੜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਵੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਨੂੰ ਤੇਹ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੜਾਅ 2: ਸਥਿਤੀ ਚੁਣੋ:
ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਣਾ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਉਸੇ ਲਈ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪੜਾਅ 3: ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ:
ਜਿਉਂ ਹੀ ਮੰਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਫ਼ਰਿੱਜ ਵਿੱਚੋਂ ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ ਕੱਢੀ, ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਕੌਲੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆ ਗਏ। ਪਾਪਾ ਹੱਸ ਕੇ ਬੋਲੇ, ‘ਇਹ ਤਾਂ ਉਹ ਗੱਲ ਹੋਈ, ਘੜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਇਆ, ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਤਿਹਾਇਆ।’

ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ:
ਮੰਮੀ ਨੇ ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ ਕੱਢੀ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਮੰਗਣ ਆ ਗਏ; ਇਹ ਤਾਂ ਉਹ ਗੱਲ ਹੋਈ, ਘੜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਇਆ, ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਤਿਹਾਇਆ।
Was this answer helpful?
0
0