Question

खालील विधान वाचा व प्रश्नांची उत्तरे लिहा : 
विधान : सोडियम क्लोराईड (NaCl) हे आयनिक संयुग आहे. 
(a) सोडियम क्लोराईड हे आयनिक संयुग का आहे ? 
(b) आयनिक संयुगांचे दोन गुणधर्म लिहा. 
 

Hint:

आयनिक संयुगांमध्ये इलेक्ट्रॉन्सचे हस्तांतरण होऊन धनायन आणि ऋणायन तयार होतात; या आयनांमधील आकर्षणामुळे संयुग स्थिर राहते.

Answer 1

Step 1: आयनिक संयुग समजून घेणे.
आयनिक संयुग म्हणजे असे संयुग ज्यामध्ये अणू इलेक्ट्रॉन्सचे देणे-घेणे करून आयन तयार करतात आणि विरुद्ध भाराचे आयन एकमेकांना आकर्षित करून संयुग बनवतात.

Step 2: उदाहरण — NaCl.
सोडियम (Na) हा धातू असून तो 1 इलेक्ट्रॉन गमावून Na⁺ आयन तयार करतो.
क्लोरीन (Cl) हा अधातू असून तो 1 इलेक्ट्रॉन ग्रहण करून Cl⁻ आयन तयार करतो.
हे दोन्ही आयन विद्युत आकर्षणाने बांधले जाऊन NaCl तयार होते.

Step 3: गुणधर्म स्पष्ट करणे.
1. आयनिक संयुगांचे वितळणांक आणि उकळणांक खूप जास्त असतात.
2. पाण्यात विरघळल्यावर किंवा वितळल्यावर हे संयुग विद्युत प्रवाह वहातात कारण त्यात मुक्त आयन असतात.

Step 4: निष्कर्ष.
सोडियम क्लोराईड हे एक आयनिक संयुग आहे कारण ते Na⁺ आणि Cl⁻ आयनांच्या विद्युत आकर्षणामुळे तयार होते आणि आयनिक संयुगांचे सर्व गुणधर्म दर्शवते.