Question:

अधोलिखितवाक्येषु रेखाङ्कितपदानां प्रसङ्गानुसारं शुद्धम् अर्थं मञ्जूषात: चित्वा लिखत ।
(i) असौ मया हत: शत्रु: ।
(ii) विद्या ददाति विनयम् अत एव एवं भणसि ।
(iii) नैकेनापि समं गता वसुमती ।
(iv) त्यागाय संभृतार्थानां सत्याय मितभाषिणाम् ।
मञ्जूषा: पृथ्वी, मारित:, अल्पभाषिणाम्, वदसि ।

Show Hint

प्रत्येकस्य रेखाङ्कितपदस्य समानार्थकं पदं मञ्जूषायाः चिनुत; यथा हतः इत्यस्य मारितः ।
Updated On: Oct 19, 2026
Show Solution
collegedunia
Verified By Collegedunia

Solution and Explanation

सोपानम् 1: प्रश्नस्य आशयः:
रेखाङ्कितपदस्य प्रसङ्गानुसारं यः शुद्धः अर्थः भवति, तं मञ्जूषायाः चित्वा लिखितव्यम् । मञ्जूषायां चत्वारः शब्दाः सन्ति ।

सोपानम् 2: (i) तथा (ii) इत्येतयोः अर्थः:
(i) 'असौ मया हतः शत्रुः' इत्यत्र 'हतः' इत्यस्य अर्थः 'मारितः' अस्ति, यतः शत्रुः मारितः इति भावः ।
(ii) 'एवं भणसि' इत्यत्र 'भणसि' इत्यस्य अर्थः 'वदसि' अस्ति, यतः 'भण्' धातुः कथनार्थे प्रयुज्यते ।

सोपानम् 3: (iii) तथा (iv) इत्येतयोः अर्थः:
(iii) 'नैकेनापि समं गता वसुमती' इत्यत्र 'वसुमती' इत्यस्य अर्थः 'पृथ्वी' अस्ति ।
(iv) 'सत्याय मितभाषिणाम्' इत्यत्र 'मितभाषिणाम्' इत्यस्य अर्थः 'अल्पभाषिणाम्' अस्ति, यतः मितं नाम परिमितम् अल्पम् ।

अन्तिमं समाधानम्:
(i) मारितः, (ii) वदसि, (iii) पृथ्वी, (iv) अल्पभाषिणाम् ।
Was this answer helpful?
0
0

Top CBSE CLASS XII Sanskrit Questions

View More Questions